Pozbądź się schematów W Programie początkowo kładzie się duży nacisk nie tyle na konieczność nauki nowych schematów, co na konieczność oduczenia się starych. Nikt nie zmusza nas też do bezkrytycznego przyjęcia wszystkich nowych wartości, ale trzeba, byśmy dostrzegli fałsz i iluzoryczność starych. Czym wypełnimy nasze nowe życie i jak je sobie ułożymy, to sprawa między nami a naszą Siłą Wyższą: ilu członków Wspólnoty, tyle rozmaitych koncepcji. Nikt nie każe nam naśladować stylu życia naszych Braci i Sióstr; proponuje nam się jedynie życie oparte na uczciwości, otwartości umysłu i chęci rozwijania się. Sposób radzenia sobie z problemami uzależnienia jest dla nas wszystkich taki sam, ale praca nad Programem każdemu układa jego własną mozaikę życia. Czy odciąłem się od starych wartości, nawyków myślowych i zachowań?
Spotkanie było już 234-tym. Krzysztof kupił grzebień! Bez kitu. Ponoć wąsy będzie czesał. Spotkanie poświęcone było, zgodnie z refleksjami, pozbywaniu się starych schematów. Kiedy jesteś alkoholikiem to jedyne co musisz zrobić, to przewrócić swoje życie do góry nogami, rozpoczął Krzysztof.
Jako pierwszy przeczytany został mail do Piotrka. Opisał on swoje doświadczenie – mimo utrzymywania abstynencji nie pozbył się starych nawyków i przekonań. Na skutek tego zapił. Dziś, dzięki pomocy ludzi takich jak on nie pije, a starych nawyków pozbywał się krok po kroku. Odkrył, że wszystkie wydeptane i znane ścieżki prowadzą tylko to tego, by znaleźć pretekst do picia. Czasem „stare” wychodzi z niego nadal, ale wie już, że nie może wiecznie żyć przeszłością i odpokutowywać jej błędy. Liczy się tu i teraz. Z kolei Oskar przyznaje, że choć pozbył się wielu starych zachowań, to nadal problem tkwi w myśleniu – tu zmian nie potrafi dostrzec. Wie jednak, że za zmianą zachowań podąża także zmiana myślenia. Agata także przyznaje, że czasem nie potrafi powstrzymać emocji i wraca wtedy „stara” ona. Stara się jednak konsekwentnie zmieniać stare nawyki, pozbywać się tego, co kojarzy się z dawnym, pijanym życiem. Krzysztof wspomniał także o książce „Miłość przede wszystkim”, traktującej o metodach interwencji w terapii uzależnień, interwencji rozumianej jako wkroczenie z rozumną pomocą.
Leszek napisał, że zmiana myślenia to ewolucja, a nie rewolucja i sam często na początku trzeźwienia mówił rzeczy, co do których nie miał przekonania. Uważa, że nie pozbył się wszystkich nawyków, ale wyciął te najbardziej szkodliwe – zrozumiał, że jest tylko jedną z cegieł w murze, w którym żadna z cegieł nie jest w centrum i przestał kupować za wszelką cenę akceptację innych. Bożenka musiała odnaleźć wartości i zdrowe nawyki. Nie było to łatwe, bo życie okazało się różą, a nie samymi płatkami. Ale kolce przypominają jej, że nadal chce się zmieniać i rozwijać. Bo skoro żyje jej się dobrze, to po co to psuć? Dla Grażki proces uwalniania się od starych nawyków był ciężką pracą. Długo budowała wokół siebie mur, ale w końcu zobaczyła siebie taką jaką była i taką, jaką chce być.Stopniowo uwalnia się od starych nawyków: biadolenia, użalania się nad sobą, czy fałszywej dumy. Andrzej z Pisza też odcina się od starych nawyków, odrzuca fałszywą dumę i stara się być odpowiedzialnym za to co mówi, nie zaś to co inni chcą usłyszeć. Agnieszka Współuzależniona była przekonana, że zostawiając pijącego – w ślad za swym ojcem – syna odcina się od dawnego życia. Ale gdy tylko odwiedziła dom, cały koszmar powrócił. Dziś wraca na terapię, wiedząc, że sama nie da sobie rady. Łukasz napisał, że nie odciął się jeszcze całkiem, bo to długi proces. Ale widzi już wiele zmian, dzięki którym daje sobie radę w sytuacjach, które dawniej byłyby nie do zniesienia. Stara się wykonywać swoją pracę jak najlepiej i traktować ją jako miejsce, gdzie ma okazję się doskonalić. Podobnie na innych polach aktywności. Bartek napisał, że dla niego jednym z najgorszych nawyków, wyniesionych z domu, była nadkontrola. Nie potrafił znieść sytuacji, w której nie kontrolował swoich bliskich i zwykłe sprawy wymykały się spod kontroli. Teraz, dzięki terapii DDA potrafi odpuszczać sobie i innym. Powierza się bogu i temu, co mu zostało przeznaczone, choć czasem stare nawyki dają o sobie znać. Widzi je jednak jako przejaw choroby.
Ela napisała, że chociaż musiała zmienić swoje życie, to czasem przypomina je sobie. Po to, by nie wrócić to tego co było, potrzebne jest bowiem przypomnieć sobie o tym. Zdanie to podzielić Krzysztof: o tym co było trzeba pamiętać, o tym co będzie czasem pomyśleć. Żyć trzeba tym, co jest dziś, ale najgorszą rzeczą, jaką możemy zrobić jest zapomnieć. Wiesiek, który zadzwonił z Serocka powiedział, że łatwiej było z wartościami, że wartości w jego życiu poprzesuwały się znacznie, ale stara się też zmieniać nawyki i zachowania. Zmienił się też charakter jego stosunków z ludźmi, z wieloma których nie darzył bynajmniej przyjaznymi uczuciami, obecnie współpracuje na stopie przyjacielskiej. Jacek napisał, że czasem jeszcze trudno mu odróżnić dobre od złego. Że pracując nad czwartym krokiem często waha się, co jest wadą, co zaletą. Ale przebywając z trzeźwiejącymi alkoholikami zmienia się, dostrzega nowe fakty i dostaje drogowskazy życia. Józek stara się brać za siebie odpowiedzialność. Kiedyś zrzucał ją na innych, starał się odepchnąć decyzje i odpowiedzialność za nie od siebie. Teraz jest zupełnie inaczej i jak zapewnia Józek, nie zamieniłby najgorszego dnia swojego trzeźwienia, za najlepszy z okresu picia. Dla Jacka z Łodzi pozbycie się starych nawyków nie było łatwe, ale wiele pomogli mu ludzie z AA, ale większość pracy musiał wykonać sam.
Sylwia pozbyła się starych wartości, ale nawyki myślowe i zachowania wciąż wywierają na nią duży wpływ. Napisała, że to coś, co odbiera jej zdolność do rozwoju, paraliżuję ją. Także dziś nie jest w stanie sobie ze sobą poradzić. Krzysztof przypomniał, że życie każdego człowieka wygląda jak sinusoida – skoro dziś jest dołek, to duża szansa, że wkrótce będzie górka. Tylko spokojnie, żadnych gwałtownych ruchów. Leszek A. z Nysy napisał, że wciąż się odcina. Nadal zdarza mu się nakręcać jak wtedy, kiedy pił, ale dziś to zauważa, co ocenia jako sukces. Potrafi też przyznać się do błędu i przeprosić. Daniel napisał, że dzięki terapii zaczął od najprostszych nawyków – śniadanie jadł przed porannym papierosem, codziennie też zaczął się golić. Dzięki temu poranek przestał przypominać mu kace. Potem już były mityngi, służba i praca nad programem.
Krzysztof opisał też swoje doświadczenia. Przyznał, że nadal zdarza mu się myśleć „po staremu”, ale dziś sam potrafi to dostrzec, choć zdarza się, że pokazują mu to inni. Ale wie, że wszystko da się zmienić, jeśli uwierzy się, że po prostu inaczej się nie da. Wspomniał słowa swojego przyjaciela, który powiedział mu, że niczego nie musi się już uczyć. Wystarczy, że oduczy się tych złych nawyków. I życie zmienia się, choć czasem wydawać by się mogło, że za wolno.
