Temat dzisiejszej Gastrofazy oczywisty. To Wielkanoc - najważniejsze i najstarsze święto w religii chrześcijańskiej, obchodzone na pamiątkę zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Święto bardzo radosne, obchodzone na całym świecie, lecz w różnych państwach na swój, specyficzny sposób, niekoniecznie tak samo, jak w Polsce.
Z Wielkanocą związanych jest szereg ciekawych obrzędów, symboli, tradycji i zwyczajów - i o tym było w dzisiejszym specjalnym wydaniu Gastrofazy. Przepisy kulinarne nie zaistniały i nie mogło ich być w dzisiejszej audycji, bo przecież wszystko, co miało być przygotowane, zostało już zrobione dużo wcześniej. Dzisiaj tylko świętowanie.
Pierwszy dzień Wielkanocy spędza się przeważnie w gronie rodzinnym. Rozpoczyna je uroczyste śniadanie, jedzone po rezurekcji, a poprzedzone dzieleniem się jajkiem ze święconki i składaniem sobie życzeń. Drugi dzień świąt to Lany Poniedziałek i tradycja śmigusa-dyngusa, mająca swój początek w prasłowiańskich czasach, w których głęboko wierzono w oczyszczającą moc wody. To zabawa, która jest powszechnie znana, lecz niekoniecznie przez wszystkich lubiana z powodu kontrowersyjnych metod oblewania wodą. Najbardziej zainteresowane powinny być nią panny - chociaż tego dnia można oblewać wszystkich i wszędzie i nie należy obrażać się. Panny, zmoczone w Lany Poniedziałek przez kawalerów, miały większe szanse na zamążpójście. Tym większe, im bardziej były mokre ...
Polskie tradycje i zwyczaje wielkanocne kształtowane były przez lata. Z jednej strony spotkać się można z niezwykle ciekawymi obrzędami, z drugiej - nieraz bardzo dziwnymi, rzadko w dzisiejszych czasach praktykowanymi. No bo kto dzisiaj i w którym to zakątku naszego kraju, poza Śląskiem, topi jeszcze w Wielką Środę Judasza lub odprawia pogrzeb żuru albo wiesza śledzia? A to przecież jedne z polskich starych obrzędów wielkanocnych, utrwalonych w tradycji. Mało kto zdaje sobie także sprawę z tego, że sławetne porządki świąteczne mają... głębokie, symboliczne znaczenie. Nie chodzi tu tylko o to, aby mieszkanie lśniło czystością. Robiąc porządki wymiata się z mieszkania zimę, a wraz z nią wszelakie zło i choroby. Takich tradycji i zwyczajów związanych z Wielkanocą jest więcej. Zaczyna je Niedziela Palmowa, kiedy to święci się palemki – rózgi wierzbowe z gałązkami bukszpanu, udekorowane kwiatkami, ziołami, kolorowymi piórkami. Połknięcie jednej poświęconej bazi miało wróżyć zdrowie i bogactwo, a uderzenie nią – szczęście na cały rok. Ciekawe... ten element ‘bicia’ wierzbową gałązką występuje w tradycjach wielkanocnych i innych krajów. W Czechach, na przyład, gdzie świętuje się tylko wielkanocny poniedziałek, zwyczaj ten nosi nazwę ‘pomlazki’, a ofiarami są jedynie... kobiety.
Święto Wielkanocy obchodzone jest na całym świecie. W różnych państwach nadaje się mu różne znaczenie, w różny sposób się je spędza, nieraz zupełnie odmiennie niż w Polsce. No cóż, co kraj, to obyczaj. Świat obchodzi Wielkanoc na wiele różnych sposobów. Niektóre symbole wielkanocne są jednak zbieżne z polskimi, występują w wielu krajach. Należą do nich, obok wspomnianych rózg wierzbowych i baranków, na pewno jajka - podobne do naszych pisanek i kraszanek, a także zajączki i króliczki, bardzo często czekoladowe. Easter Bunny, Easter Eggs - występujące w różnych państwach pod różnymi nazwami - znane są dzieciom m. in. w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Belgii, Niemczech. Zwyczaj szukania zajączka, czyli drobnych prezentów i niespodzianek, ukrytych w domu lub ogrodzie, wydaje się być najbardziej powszechny, a może... najbardziej miły?
