Niektórym może wydać się to dziwne, a na pewno wielce oryginalne, ale prawda taka, że te siedem wyrazów to nic innego jak najprawdziwszy utwór literacki, określany mianem wiersza, tyle tylko, że posiadający rodowód japoński. To haiku, tradycyjna poezja uprawiana od setek lat w Kraju Kwitnącej Wiśni, ale - jak się okazało - zdobywająca uznanie i trafiająca także do uduchowionych czytelników i poetów w innych krajach. Dzisiaj, raczył nią biesiadników, skupionych przy stole z powyłamywanymi nogami, wujcio Paweł – obecny głosem i duchem jedynie, bo ciałem zdecydowanie w Tokio, gdzie pojechał zbierać i dokumentować tamtejszą rzeczywistość kulinarną.
Co by nie mówić, wysokie loty poetyckie zaistniały w dzisiejszym postmodernistycznym paśmie poszukiwaczy przygód, chociaż takie krótkie... formy. No właśnie, niezbyt długie – a wręcz najkrótsze wiersze świata, bez rymu (chociaż to nie wyróżnik, bo poezja zna wiersze białe, bezrymowe), bez strof i zgłosek, a jakże wyrrraziste w swojej wymowie. Wystarczyło przymknąć oczy i powstawało wrażenie, że oto ogląda się narysowany obrazek – całkiem konkretny zresztą. Mądre strony internetowe (Wikipedia) podają, że haiku jako forma poezji ‘jest związane z filozofią zen, która w sztuce zakłada operowanie paradoksem’, a ponadto charakteryzuje je ‘subtelność i estetyczny minimalizm’. To by się zgadzało – najkrótsze haiku, jakie wybrzmiało dzisiaj na antenie, składało się zaledwie z trzech wyrazów! Co za oszczędność słowa!
W poetyckim - jak nigdy przedtem - stole z powyłamywanymi nogami, w którym panowało hasło: ‘minimum słów, maksimum muzyki’, haiku (czyli te słowa właśnie) recytował sam zapuszkowany Paweł, który przed wylotem do Japonii zadbał o swoje pysie, ptysie, kotki i myszki, oferując im kawałek Japonii – tak jakby tytułem wstępu do wrażeń, które przywiezie ze sobą za parę dni. Korzystał przy tym z tomiku Czesława Miłosza, który dokonał wyboru wierszy i przetłumaczył je. Były to zarówno haiku klasyczne, japońskie, powstałe setki lat temu, jak i całkiem nowoczesne, skreślone ręką współczesnych autorów, niekoniecznie japońskich. Można powiedzieć, że w ich treści dominowała przyroda – w szerokim tego słowa znaczeniu i człowiek, ale na koniec audycji wujcio Paweł poszedł nawet w... erotykę. Tu zazwyczaj dużo słów nie potrzeba, żeby zobaczyć lub wyobrazić sobie konkrety. Oto przykład: ‘Leżę w mokrej trawie, on jeszcze pulsuje we mnie’. Proste, prawda?
Wcześniej czy później haiku musiało zaistnieć w stole bez nóg – szczególnie w którymś z odcinków ‘japońskich’, bo jest to coś tak charakterystycznego dla sztuki i kultury Japonii, jak – nie szukając daleko w myślach – origami, manga czy anime. Parę wyrazów – czy to wiersz, czy trochę za mało, żeby można było uznać je za formę poezji? Niektórym wystarczy, trafia do nich. I niech tak będzie. Tym, którym mało – niech czytają Wisławę Szymborską.
