Wczoraj daleka podróż w czasie i przestrzeni, dzisiaj – mały spacerek do kuchni. Nie bez powodu zresztą, bo takowy oczywiście był i nie trzeba było go na gwałt szukać. Prawda taka, że biesiadnicy zgromadzeni przy stole z powyłamywanymi nogami lubią od czasu do czasu poszaleć sobie przy garach i patelni - szczególnie wtedy, gdy przedmiotem ich wariacji kulinarnych jest coś tak smakowitego i tak oczywistego, jak dzisiejszy bohater Blatu.
Znany jest pod każdą szerokością geograficzną i w każdym zakątku świata pałaszowany jest z ogromną przyjemnością. Lubią go szczególnie dzieci, ale - jak okazało się - i te dorosłe pacholęta za nim przepadają i ze smakiem przyswajają. Niektórzy uczynili z niego niemalże rytuał, taką nową świecką tradycję - nie wyobrażają sobie niedzielnego śniadania bez… naleśnika. O nim właśnie była dzisiaj mowa – cienkim placku usmażonym z ciasta, przyrządzonego w swej klasycznej postaci z mąki, jajek, zwykłej wody i mleka, a następnie nafaszerowanym wszystkim, czego dusza zapragnie. Na marginesie: podstawowy przepis na ciasto naleśnikowe można zmodyfikować. Ot chociażby - woda gazowana albo piwo zamiast ‘hydrantówy’, mąka pszenna zastąpiona razową lub gryczaną, ciasto z dodatkiem kakao lub soku z kolorowych warzyw.
Podobnie jest ze wsadem naleśnikowym - ten też się zmienia. To co jest w środku naleśnika, złożonego w ‘rulonik’, ‘chusteczkę’, ‘książeczkę’ czy ‘sakiewkę’, zależy wyłącznie od smaku naszego podniebienia. Ktoś mądry kiedyś powiedział, że „naleśniki są kopertami, którym z pełnym zaufaniem powierzyć można każdą treść”. I rzeczywiście tak jest. W zależności od tego czym je nafaszerujemy, naleśniki będą słodkie lub wytrawne, ostre, a nawet wręcz pikantne. Nasz dzisiejszy bohater kojarzony jest najczęściej ze słodkim małym co nieco, a to z tego powodu, że najpopularniejszym nadzieniem z jakim bywa serwowany (przynajmniej w pięknym kraju nad Wisłą leżącym), jest słodka masa z białego sera, powidła, dżem lub pulpa jabłkowa. Tak przygotowane naleśniki polewa się nieraz dodatkowo śmietaną i posypuje cukrem, o syropach nie wspominając. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby wypełnić je podsmażonym lub ugotowanym mięsem, warzywami, grzybami czy czymkolwiek innym, co słodkie nie jest. Naleśnik naprawdę ma wiele twarzy.
Gdzie, kiedy i przez kogo został wymyślony – nie wiadomo. Co najmniej dwie nacje przypisują sobie jego ojcostwo – Włosi i Francuzi. Ci ostatni są święcie przekonani o tym, że to ich kraj jest ojczyzną naleśników. Należałoby z tym stwierdzeniem zgodzić się choćby z tego powodu, że o tradycjach naleśnikowych pochodzących z Włoch nie za bardzo słychać, a o tych rodem z Francji – owszem. Francuskie naleśniki, znane pod nazwą crêpes, nie potrzebują najmniejszych rekomendacji. Cieszą się zasłużoną sławą. W kraju nad Sekwaną można je dostać na każdym kroku, jako że są typowym i popularnym jedzeniem ulicznym – i to nie tylko w Paryżu.
Gastrofazowanie nie mogło obyć się bez przepisów. Były – w tym przepis na znane i owiane anegdotą Crêpes Suzette (czyli naleśniki Zuzki). Smaży się je z ciasta naleśnikowego zawierającego w sobie sok z mandarynek i likier curaçao. Wprawdzie te dwa składniki zastępuje się często pomarańczami i innymi likierami - grand marnier lub cointreau, ale tak jak kiedyś, powinno się je podawać na płonąco. Inaczej anegdota dotycząca ich powstania nie miałaby sensu.
Więcej w nagraniu audycji, które wkrótce będzie można znaleźć TU i spokojnie sobie odsłuchać - jeśli ktoś będzie miał takie życzenie.
